Βασίλης Καραβίτης «Το άπιαστο Πρo-πο»

Κωνσταντίνος Μάντης | Best Blogger Tips
Print Friendly and PDF
Anka Zhuravleva

Βασίλης Καραβίτης «Το άπιαστο Πρo-πο»

Ωραία λοιπόν.
Ας συνεχίσουμε κι απόψε την κουβέντα μας.
Για πόλεις που θα βρούνε το νέο σφυγμό τους
γι’ ανθρώπους που θα φέρουνε νεόκοπους προορισμούς
για νέους κώδικες επαφής που θα εφεύρει το σώμα
για λέξεις παρθένες που θ’ αχρηστέψουν τη μόνωση
για σιωπές ακόμα εύφορες που θα συντηρήσουν το πάθος
γι’ άγνωστες, νέες συγκινήσεις που περιμένουνε πιστούς
για νέα ρίγη που ζητάνε επιδερμίδες
για νέα σχήματα που θ’ απορροφήσουν τις μοναξιές
για νέα συνθήματα που θα στρατολογήσουν οπαδούς
για νέες ευαισθησίες, νέες αισθήσεις, νέες διαστάσεις
για παιδιά χωρίς τους μύθους των μεγάλων
για σπίτια χωρίς δωμάτια υπηρεσίας
για ένα νέο κόσμο χωρίς τα σύνορα που ξέρουμε.

Κουβέντα ας γίνεται όσο θέλετε.
Εγώ το ξέρω προ πολλού:
αυτό το δεκατριάρι δεν πιάνεται με τίποτα.

[Το ποίημα περιλαμβάνεται στην ποιητική συλλογή Λυπομανία (1989).]

Στο ποίημα «Το άπιαστο Προ-πο» ο Βασίλης Καραβίτης καταγράφει με εμφατικό τρόπο την πεποίθησή του πως είναι ανέφικτες οι δραστικές αλλαγές που προσδοκούν οι συγκαιρινοί του, τόσο σε επίπεδο κοινωνικής οργάνωσης όσο και στις διαπροσωπικές σχέσεις. Σύμφωνα με τον ποιητή, οι κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες θα συνεχίσουν πάντοτε να υπάρχουν, τα κράτη θα παραμείνουν διαχωρισμένα μεταξύ τους με αυστηρώς καθορισμένα σύνορα, κι η μοναξιά θα παραμείνει ο πιο πιστός σύντροφος των ανθρώπων.

«Ωραία λοιπόν.
Ας συνεχίσουμε κι απόψε την κουβέντα μας.»

Με συγκαταβατική διάθεση ο ποιητής δέχεται να συνεχίσει για άλλη μια φορά τη συζήτηση με τους φίλους του για όλα τα κοινωνικά και διαπροσωπικά θέματα που εκείνοι θεωρούν πως μπορούν και πρόκειται να αλλάξουν προς το καλύτερο. Μια συζήτηση, βέβαια, που κινείται σε εντελώς θεωρητικό επίπεδο, εφόσον όσα ζητήματα προσεγγίζονται είναι δυσεπίλυτα κι έχουν σε μεγάλο βαθμό παγιωθεί, αφήνοντας, έτσι, μηδαμινά περιθώρια για μια πιθανή επιτυχή αντιμετώπισή τους. Ειδικότερα, τίθενται 13 θέματα προς συζήτηση, τα οποία, αν μπορούσαν όντως να αλλάξουν, θα αντιστοιχούσαν σε μια σημαντική επιτυχία για την κοινωνική και προσωπική ζωή των ανθρώπων· μια επιτυχία που θα έβρισκε το ανάλογό της στο να πιάσει κάποιος το δεκατριάρι στο Προ-Πο, αποκομίζοντας κατ’ αυτό τον τρόπο μεγάλα -οικονομικά- κέρδη.  
Αξίζει να προσεχθεί πως τόσο το συγκαταβατικό ύφος (Ωραία λοιπόν) με το οποίο ο ποιητής συναινεί στη διάθεση των φίλων του να συνεχίσουν την κουβέντα τους, όσο και το δυσεπίτευκτο των προσδοκιών τους, φανερώνουν την ειρωνική διάθεση που διατρέχει συνολικά το ποίημα. Οι απόψεις κι οι προσδοκίες των φίλων του ποιητή θα μπορούσαν να βρουν την εκπλήρωσή τους μόνο σε μια ουτοπική κοινωνία, εφόσον η πραγματικότητα έχει ήδη αποδείξει το ανεφάρμοστο όσων επιζητούν.

1ο «Για πόλεις που θα βρούνε το νέο σφυγμό τους»

Οι πόλεις έχουν προ πολλού αφεθεί σ’ ένα κλίμα παρακμής και παραίτησης, ακολουθώντας την εξάντληση και την κούραση των πολιτών απ’ την καθημερινή τους προσπάθεια να αντεπεξέλθουν στις εργασιακές τους υποχρεώσεις και, συνάμα, από την προσπάθειά τους να αντιμετωπίσουν τα τόσα προσωπικά, διαπροσωπικά και οικονομικά τους προβλήματα. Υπ’ αυτή την έννοια η προσδοκία ότι οι πόλεις μπορούν να βρουν ένα νέο σφυγμό που θα τις εξωθήσει σε μια δημιουργική περίοδο ανανέωσης, δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Οι πόλεις, άλλωστε, έχουν πάψει πια να αποτελούν κοινότητες αλληλεγγύης και ουσιαστικής συνύπαρξης, καθώς οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν κλειστεί στον εαυτό τους πιεσμένοι από την πληθώρα των προβλημάτων τους. Απουσιάζει, έτσι, η απαιτούμενη συνοχή που θα μπορούσε να επιτρέψει την πραγματική συνεργασία των ανθρώπων, προκειμένου να αποκτήσουν οι πόλεις έναν πιο ανθρώπινο χαρακτήρα.

2ο «γι’ ανθρώπους που θα φέρουνε νεόκοπους προορισμούς»

Η σκληρή όψη της πραγματικότητας διαψεύδει διαρκώς την όποια επιδίωξη των ανθρώπων να αναζητήσουν καινοφανείς προορισμούς στη ζωή τους· την όποια επιδίωξη να βρεθεί μια διαφορετική οπτική των πραγμάτων, ικανή να δώσει ένα πιο ουσιαστικό νόημα στο άναρχο συνονθύλευμα γεγονότων που αποτελεί τη ζωή των ανθρώπων. Οι άνθρωποι είναι δέσμιοι των πρακτικών τους αναγκών, των διαπροσωπικών τους σχέσεων, αλλά και της ίδιας τους της θνητότητας που περιορίζει δραστικά τον ορίζοντα δράσης τους. Έτσι, η σκέψη πως μπορεί να υπάρξει μια νέα διαφορετική στόχευση στη ζωή, μια στόχευση που θα ανανεώσει δραστικά τους όρους της ανθρώπινης ύπαρξης, αποδεικνύεται κενή περιεχομένου. Οι άνθρωποι δεν μπορούν να ξεφύγουν μήτε από τις βασικές τους ανάγκες, μήτε από τα εγγενή ελαττώματα της ανθρώπινης ψυχής. Η ανθρώπινη μικροπρέπεια, ο φθόνος, ο εγωκεντρισμός, η επιθυμία της προσωπικής ανάδειξης, η απληστία, οι ανασφάλειες, η ταπεινή ανάγκη για πρόσκαιρες ηδονές, και απ’ την άλλη η αναπόφευκτη κάμψη της ενεργητικότητας που έρχεται με το πέρασμα των χρόνων, θέτουν συγκεκριμένους και κάποτε αξεπέραστους περιορισμούς στη δυνατότητα των ανθρώπων να οδηγηθούν σε μια εντελώς απαλλαγμένη από τα τωρινά προβλήματα και τις τωρινές παθογένειες ζωή.
Οι νέοι προορισμοί, επομένως, είτε κυριολεκτικοί είτε μεταφορικοί, δεν μπορούν να διασφαλίσουν μια ύπαρξη απαλλαγμένη από τα ανθρώπινα ελαττώματα κι από τις αναπόφευκτες απογοητεύσεις ή τις λανθασμένες επιλογές.

3ο «για νέους κώδικες επαφής που θα εφεύρει το σώμα»

Η ανάγκη των ανθρώπων για πιο ουσιαστική οικειότητα, καθώς και για μια πληρέστερη βίωση της ερωτικής επαφής, υπονομεύεται αφενός από τους περιορισμούς που θέτει η περιφρούρηση της ατομικότητας κι αφετέρου από την αίσθηση της ρουτίνας και της μονοτονίας που αποδυναμώνει τον ερωτικό πόθο. Οι άνθρωποι ακόμη και τη στιγμή της πιο άμεσης οικειότητας, τη στιγμή της ερωτικής επαφής, αδυνατούν να αποδεσμευτούν από τις προσωπικές τους ανασφάλειες ή από τη συνετή ανησυχία πως η ένωση των σωμάτων δεν συνεπάγεται και ψυχική ή πνευματική ένωση, διατηρούν έτσι σε συναισθηματικό και ψυχικό επίπεδο έναν βαθμό αποστασιοποίησης, προκειμένου να προφυλάξουν τον εαυτό τους απ’ τον πόνο που θα τους επιφέρει ο ενδεχόμενος τερματισμός της ερωτικής σχέσης. Καθίσταται αδύνατη, κατ’ αυτό τον τρόπο, η πλήρης ένωση του ερωτικού ζευγαριού, αφού δεν παύουν να υπάρχουν εσωτερικές αμφιβολίες και επιφυλάξεις. Από την άλλη, βέβαια, ακόμη και τα ζευγάρια που κατορθώνουν να αισθανθούν απόλυτη ασφάλεια για τη σταθερότητα και την ποιότητα της μεταξύ τους σχέσης, δεν κατορθώνουν να διατηρήσουν για καιρό αλώβητη την αίσθηση της ουσιαστικής ερωτικής επαφής, αφού η πάροδος του χρόνου οδηγεί την ερωτική επιθυμία σε εξασθένηση.
Το αίτημα, επομένως, να φροντίσει το ίδιο το σώμα να βρει νέους κώδικες επαφής, ώστε να διασφαλιστεί η ποιότητα της ηδονής είναι εκ των πραγμάτων ανέφικτο, εφόσον η ποιότητα της ερωτικής επαφής εξαρτάται μερικώς μόνο από αυτό. Αν απουσιάζει η ερωτική επιθυμία ή η πραγματική ψυχική επικοινωνία και επαφή, το σώμα δεν μπορεί να αναπληρώσει από μόνο του αυτού του είδους τις ελλείψεις.

4ο «για λέξεις παρθένες που θ’ αχρηστέψουν τη μόνωση»

Η αδυναμία των ανθρώπων να επικοινωνήσουν μεταξύ τους με τρόπο ειλικρινή και άμεσο, χωρίς να αποκρύπτουν σκέψεις και συναισθήματα, δεν οφείλεται στην απουσία επαρκών ή κατάλληλων λέξεων, αλλά πρωτίστως στο φόβο και την απροθυμία τους να φανερώσουν ο ένας στον άλλον τον πραγματικό τους εαυτό. Οι άνθρωποι -με τη σκέψη πως προφυλάσσουν τον εαυτό τους- αποφεύγουν να εκθέτουν τις αδυναμίες ή τις ελλείψεις τους και τις εσώτερες σκέψεις τους, γεγονός που οδηγεί στη δημιουργία επιφανειακών σχέσεων· σχέσεων που δεν κατορθώνουν να καλύψουν την ανάγκη για μια βαθύτερη επαφή με τους άλλους. Καταλήγουν, έτσι, οι άνθρωποι να αισθάνονται απομονωμένοι, ακόμη κι όταν βρίσκονται στο πλαίσιο μιας συντροφιάς, εφόσον όσα πράγματι τους απασχολούν κι όσα πράγματι τους αφορούν, τα κρατούν για τον εαυτό τους.   
Υπ’ αυτή την έννοια ακόμη κι αν δημιουργηθούν νέες λέξεις που να καλύπτουν μέχρι και τις πιο λεπτές συναισθηματικές και ψυχικές εκφάνσεις, η μόνωση των ανθρώπων δεν πρόκειται να αντιμετωπιστεί, αφού οι ίδιοι θα παραμένουν απρόθυμοι να μοιραστούν με τους άλλους τις πραγματικές ανησυχίες και τους βαθύτερους προβληματισμούς τους.

5ο «για σιωπές ακόμα εύφορες που θα συντηρήσουν το πάθος»

Με δεδομένη την αδυναμία των ανθρώπων να επικοινωνήσουν με ειλικρίνεια και να φανερώσουν χωρίς φόβο τις ελλείψεις τους, τις ανησυχίες τους και τα ευάλωτα σημεία της ψυχής τους, το βάρος συχνά πέφτει στη σιωπή -στην απουσία επικοινωνίας-, με την παράδοξη προσδοκία πως θα κατορθώσει εκείνη, δημιουργώντας ίσως ένα είδος μυστηρίου, να διατηρήσει το πάθος στις μεταξύ τους σχέσεις. Παραιτούνται οι άνθρωποι από την προσπάθεια να δώσουν στις σχέσεις τους το αναγκαίο βάθος, ώστε να καταστεί η επικοινωνία πιο ουσιαστική, και στρέφονται στη σιωπή, θεωρώντας πως αποκρύπτοντας την αλήθεια τους και τις σκέψεις τους, θα μπορέσουν να παρατείνουν το ενδιαφέρον του άλλου ανθρώπου. Σύμπτωμα κι αυτό μιας κοινωνίας που αρνείται να αντικρίσει με ειλικρίνεια τον ημιτελή και ανώριμο εαυτό της.

6ο «γι’ άγνωστες, νέες συγκινήσεις που περιμένουνε πιστούς»

Μια σταθερή πλάνη των ανθρώπων είναι πως θα μπορέσουν να υποκαταστήσουν την ψυχική ευδαιμονία που προσφέρουν μόνο οι ειλικρινείς και ανυπόκριτες διαπροσωπικές σχέσεις, με νέες διαφορετικές συγκινήσεις· με άλλες, πιθανώς άγνωστες μέχρι τώρα, πηγές ευτυχίας. Αναζητούν με κάθε τρόπο τον ενθουσιασμό και την εκτόνωση, καταφεύγοντας ακόμη και σε ακρότητες, αρνούμενοι να αντιληφθούν πως κάθε πιθανή χαρά και συγκίνηση που επιθυμούν, μπορούν να τη βιώσουν στο πλαίσιο των φιλικών και ερωτικών σχέσεων, αρκεί να δώσουν σ’ αυτές τον αληθινό εαυτό τους κι όχι μια επίπλαστη εκδοχή του.  

7ο «για νέα ρίγη που ζητάνε επιδερμίδες»

Αντιμέτωποι με τη ρουτίνα, την ανία και την κάμψη του ερωτικού πάθους, οι άνθρωποι τείνουν να πιστεύουν πως μπορούν να ανανεώσουν το ενδιαφέρον τους αν στραφούν αλλού, αν αναζητήσουν μια νέα σχέση, κι αμέσως μετά μια άλλη, διαφορετική, που θα φαντάζει, έστω και για λίγο, περισσότερο ενδιαφέρουσα από την προηγούμενη. Μια ψυχοφθόρα κατάσταση κι ένα συνεχές ξόδεμα συναισθημάτων που προκύπτει απ’ τη λανθασμένη εντύπωση των ανθρώπων πως σε μια νέα σχέση -επιφανειακά δομημένη κι αυτή- θα βρουν ό,τι δεν βρήκαν στην προηγουμένη. Ένας αέναος κύκλος ανεπιτυχών προσπαθειών, μέχρι να κατανοήσουν -αν το κατανοήσουν- πως μόνο μια ουσιαστική πνευματική και ψυχική επικοινωνία μπορεί να προσφέρει τη βαθύτερη δυνατή ευδαιμονία.

8ο «για νέα σχήματα που θ’ απορροφήσουν τις μοναξιές»

Η μοναξιά, ο διαρκής αυτός φόβος των ανθρώπων, που καταλήγει να είναι ο πιο σταθερός τους σύντροφος, δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με τα παρόντα αναποτελεσματικά εργαλεία προσέγγισης των άλλων ανθρώπων. Όσο ο εγωισμός κι η σκέψη πως ό,τι προέχει είναι η προσωπική μας ευτυχία και ευχαρίστηση, καθορίζουν τις επιλογές και τις αντιδράσεις μας, καμία διαπροσωπική μας σχέση δεν θα μπορέσει να αντέξει.

9ο «για νέα συνθήματα που θα στρατολογήσουν οπαδούς»

Σε μια πολιτεία, όπως η ελληνική, όπου κάθε νέος πολιτικός κατορθώνει να βρεθεί στην εξουσία, όχι γιατί προσφέρει πραγματικές λύσεις στα χρόνια προβλήματα, αλλά γιατί επιτυγχάνει να «πλασάρει» στους πολίτες με νέο τρόπο τις ίδιες τετριμμένες και επανειλημμένως διαψευσμένες ελπίδες, μοιάζει τούτο το αίτημα -ατυχώς- να βρίσκει την πλήρωσή του. Ό,τι συναντάμε στο χώρο της πολιτικής είναι η πλήρης κυριαρχία της κενής -και φαινομενικά νέας- συνθηματολογίας, στο πλαίσιο της οποίας τυχοδιώκτες και λαϊκιστές πολιτικοί, που δεν έχουν ίχνος σεβασμού απέναντι στους πολίτες, μηρυκάζουν τις ίδιες ψεύτικες και βαρύγδουπες υποσχέσεις.  

10ο «για νέες ευαισθησίες, νέες αισθήσεις, νέες διαστάσεις»

Με τους ανθρώπους να είναι διαρκώς ανικανοποίητοι από τη ζωή τους -και, δίχως αυτό να ομολογείται πάντοτε, από τον ίδιο τους τον εαυτό- υπάρχει συνεχώς μια επιθυμία για κάτι το καινούριο, κάτι το ανατρεπτικό, που θα τους κάνει να ξεχάσουν -έστω και προσωρινά- τη δυσαρέσκεια και την πικρία που δηλητηριάζει όλη τους την ύπαρξη. Οι άνθρωποι αναζητούν κάποιον να τους καταλάβει· έστω κι αν αρνούνται πεισματικά να παρουσιάσουν με ειλικρίνεια την αλήθεια του εαυτού τους. Αναζητούν νέες συγκινήσεις· έστω κι αν κινούνται σε επαναλαμβανόμενα μοτίβα παρόμοιων συμπεριφορών και τρόπων σκέψης. Αναζητούν κάτι το νέο και εντυπωσιακό στη ζωή τους· έστω κι αν στην πραγματικότητα η παραμικρή ουσιαστική αλλαγή θα τους προκαλούσε απίστευτη αναστάτωση.   

11ο «για παιδιά χωρίς τους μύθους των μεγάλων»

Περιμένουν -σε θεωρητικό επίπεδο τουλάχιστον- οι άνθρωποι να δουν τις νέες γενιές να αποδεσμεύονται από τις δικές τους διαψεύσεις κι από τις δικές τους πλάνες, μα στην πραγματικότητα επιμένουν να αναμασούν τα «ένδοξα» γεγονότα των δικών τους νεανικών χρόνων, αρνούμενοι να κοιτάξουν πιο προσεκτικά το πόσο κίβδηλα αποδείχτηκαν τα δικά τους πρότυπα κι οι δικοί τους προσωπικοί ήρωες. Κάθε νέα γενιά, όχι μόνο γαλουχείται με βάση τους μύθους των προηγούμενων, αλλά αυτοί οι μύθοι αποκτούν ακόμη μεγαλύτερο κύρος, αφού αντί να τίθενται σε αυστηρό έλεγχο, εξιδανικεύονται ακόμη περισσότερο.

12ο «για σπίτια χωρίς δωμάτια υπηρεσίας»

Μία από τις πιο ουτοπικές προσδοκίες των ανθρώπων είναι αυτή της κατάργησης κάθε είδους κοινωνικών διαχωρισμών και διακρίσεων· η σκέψη πως μπορεί να υπάρξει μια κοινωνία, στην οποία θα απαλειφθούν οι κοινωνικές αδικίες και θα πάψει να υφίσταται η φτώχεια κι η εξαθλίωση. Θαρρούν οι άνθρωποι πως μπορούν να δημιουργήσουν μια νέα μορφή κοινωνίας, στην οποία δεν θα υπάρχουν πια πλούσιοι και φτωχοί. Έστω κι αν ακόμη κι εκεί που επιχειρήθηκαν δραστικές τομές προς αυτή την κατεύθυνση, όπως στη διαλυμένη πια Σοβιετική Ένωση, ό,τι προέκυψε ήταν ο αυταρχισμός, η μαζική εξαθλίωση των πολιτών και, φυσικά, η δημιουργία μιας νέας άρχουσας τάξης, αυτής των κομματικών στελεχών, που ουδόλως θέλησε να μοιραστεί με τους απλούς πολίτες τις στερήσεις και τη φτώχεια.

13ο «για ένα νέο κόσμο χωρίς τα σύνορα που ξέρουμε»

Με κλιμακωτή πορεία ο ποιητής οδηγείται στη 13η ουτοπική προσδοκία των συνομιλητών του, αυτή της κατάργησης των εθνικών συνόρων. Η σκέψη πως θα μπορούσαν τα κράτη να παραιτηθούν των εδαφικών τους συνόρων -έστω κι αν για τη διαμόρφωσή τους διενεργήθηκαν ξανά και ξανά πόλεμοι και πέθαναν τόσοι και τόσοι άνθρωποι- είναι εντελώς ανεδαφική και επικίνδυνα αφελής. Μια τέτοια σκέψη ανήκει μόνο σε ανθρώπους που δεν χρειάστηκε να προσπαθήσουν ποτέ για τίποτα κι είχαν πάντοτε ό,τι ήθελαν χωρίς κόπο και χωρίς θυσίες, διότι οποιοσδήποτε έχει αγωνιστεί έστω και για το ελάχιστο στη ζωή του δεν μπορεί παρά να κατανοήσει και να σεβαστεί τις θυσίες που απαιτήθηκαν για τη διαμόρφωση του κάθε κράτους.

«Κουβέντα ας γίνεται όσο θέλετε.
Εγώ το ξέρω προ πολλού:
αυτό το δεκατριάρι δεν πιάνεται με τίποτα.»

Ο ποιητής υποδέχεται με εύλογη ειρωνεία τις ρομαντικές προσδοκίες των φίλων του για έναν ιδεατό κόσμο κοινωνικής ισότητας, ειρηνικής συνύπαρξης και συνεχούς ευδαιμονίας. Σε αντίθεση με τους αιθεροβάμονες συνομιλητές του, ο ποιητής γνωρίζει πως η φυσική κατάσταση της ζωής δεν είναι η ευτυχία, αλλά ο συνεχής αγώνας για την επίτευξη μιας κάποιας προσωρινής ισορροπίας, προτού όλα ανατραπούν εκ νέου. Ο ποιητής αντιλαμβάνεται πως δεν υπήρξαν και δεν θα υπάρξουν ποτέ στην ιστορία περίοδοι πλήρους ηρεμίας και γαλήνης. Όλοι και όλα βρίσκονται σ’ ένα συνεχή ανταγωνισμό, σε μια συνεχή πάλη, που οδηγεί σε πρόσκαιρες μόνο καταστάσεις κυριαρχίας ή επίτευξης.
Το κυνήγι της προσωπικής ευδαιμονίας δεν είναι παρά μια εγωκεντρική πλάνη εκείνων που είναι απρόθυμοι να αντικρίσουν τον πόνο και τη δυστυχία των ανθρώπων γύρω τους· το όραμα μιας κοινωνίας χωρίς ταξικές διακρίσεις δεν είναι παρά μια αφελής προσδοκία όσων αρνούνται να δουν την απληστία και τις προσωπικές φιλοδοξίες εκείνων που την ευαγγελίζονται.

©Κωνσταντίνος Μάντης

Μπέρτολτ Μπρεχτ «Αυτοί που βρίσκονται ψηλά λένε...»

Κωνσταντίνος Μάντης | Best Blogger Tips
Print Friendly and PDF

Μπέρτολτ Μπρεχτ «Αυτοί που βρίσκονται ψηλά λένε...»

Αυτοί που βρίσκονται ψηλά λένε:
Να ο δρόμος προς τη δόξα.
Αυτοί που είναι χαμηλά λένε:
Να ο δρόμος για το μνήμα.

O Bertolt Brecht καταγράφει με λακωνικό τρόπο την έντονη αντίθεση που υπάρχει ανάμεσα σ’ εκείνους που βρίσκονται στην εξουσία και στους απλούς πολίτες· την αντίθεση ανάμεσα στους πλούσιους και ισχυρούς, και στους φτωχούς και αδύναμους. Οι ισχυροί, αυτοί δηλαδή «που βρίσκονται ψηλά» αντικρίζουν τον πόλεμο ως μια ευκαιρία είτε για να διευρύνουν τα εδάφη που έχουν υπό τον έλεγχό τους είτε για να επιτύχουν μια νίκη που θα τους διασφαλίσει δόξα, μα και ακόμη περισσότερα χρήματα. Οι ίδιοι, άλλωστε, θα παρακολουθούν την εξέλιξη των πολεμικών αναμετρήσεων από την ασφάλεια των πολυτελών γραφείων τους, δεν πρόκειται να δουν από κοντά την πραγματική εικόνα του πολέμου.
Από την άλλη, όμως, υπάρχουν οι απλοί πολίτες, οι φτωχοί άνθρωποι του καθημερινού μόχθου· εκείνοι, δηλαδή, «που είναι χαμηλά», οι οποίοι και θα αναγκαστούν να βρεθούν στην πρώτη γραμμή του μετώπου. Αν και δεν είναι εκείνοι που αποφασίζουν για τη διενέργεια ενός πολέμου, είναι όμως εκείνοι που εξαναγκάζονται να τον φέρουν εις πέρας, θυσιάζοντας την ίδια τους τη ζωή. Γι’ αυτούς τους ανθρώπους ο πόλεμος δεν αποτελεί το δρόμο προς τη δόξα, αποτελεί το δρόμο για το μνήμα· αποτελεί το δρόμο προς έναν πρόωρο και επώδυνο θάνατο.
Οι άνθρωποι «που είναι χαμηλά» δεν έχουν καμία δυνατότητα να αντιδράσουν και να αντιταχθούν στις φιλοπόλεμες αποφάσεις των ισχυρών. Οφείλουν να υπακούσουν στις διαταγές που τους δίνονται και να πεθάνουν για χάρη εκείνων «που βρίσκονται ψηλά»· οφείλουν να πληρώσουν με την ίδια τους τη ζωή την επιθυμία των ισχυρών να γίνουν ακόμη ισχυρότεροι. Πρόκειται για μια οδυνηρή αντίθεση που διατρέχει εν γένει την κοινωνική και πολιτική πραγματικότητα, εφόσον οι λίγοι ισχυροί κρατούντες έχουν υπό τον έλεγχό τους τη ζωή των πολλών και οικονομικά ασθενέστερων.
Ακόμη και σε ό,τι αφορά την καθημερινή ζωή μπορεί να διαπιστώσει κανείς πόσο έντονη είναι η διαφορά ανάμεσα σ’ εκείνους που βρίσκονται ψηλά και σ’ εκείνους που είναι χαμηλά. Για έναν πλούσιο και ισχυρό άνθρωπο η καθημερινότητα προσφέρει πλείστες νέες ευκαιρίες για επικερδείς δραστηριότητες και ευχάριστες απολαύσεις, τη στιγμή ακριβώς που για έναν φτωχό άνθρωπο κάθε καινούρια ημέρα είναι ένας νέος αγώνας και μια σκληρή πάλη για την επιβίωση. Ο φτωχός άνθρωπος αντικρίζει τη νέα ημέρα με φόβο για το ποια νέα συμφορά θα του χτυπήσει την πόρτα, καθώς κι η παραμικρή αναποδιά μπορεί να σημάνει ένα δύσκολα αντιμετωπίσιμο έξοδο ή μια απρόσμενη επιδείνωση της ήδη βεβαρυμμένης κατάστασής του.
Η διαφορά οπτικής ανάμεσα στους ισχυρούς και τους απλούς πολίτες, που με πικρή ειρωνεία επισημαίνεται από τον Brecht, αποτελεί μια διαχρονική πραγματικότητα. Οι ισχυροί και πλούσιοι πάντοτε ατένιζαν με αισιοδοξία το μέλλον, εφόσον γνώριζαν και γνωρίζουν πως κάθε νέα τους επιδίωξη μπορούν να την επιτύχουν βασιζόμενοι στον κόπο ή και στην ίδια τη ζωή ακόμη, των φτωχών και αδύναμων.     

«Ο πόλεμος που έρχεται»

Ο πόλεμος που έρχεται
δεν είν’ ο πρώτος. Πριν απ’ αυτόν
γίνανε κι άλλοι πόλεμοι.
Όταν ετελείωσε ο τελευταίος,
υπήρχαν νικητές και νικημένοι.
Στους νικημένους, ο φτωχός λαός
πέθαινε από την πείνα. Στους νικητές
ο φτωχός λαός πέθαινε το ίδιο.

Μετάφραση: Μάριος Πλωρίτης

Ο Bertolt Brecht που έζησε στα εφηβικά του χρόνια τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο βλέπει την έναρξη του νέου πολέμου, του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου, όχι ως κάτι το καινοφανές, αλλά ως τη φρικτή επανεμφάνιση και συνέχιση μιας ολέθριας πολιτικής τακτικής. Οι κρατούντες όλων των εποχών στρέφονται ξανά και ξανά στις πολεμικές αναμετρήσεις παρακινημένοι από την απληστία τους για περισσότερη εξουσία, για νέα εδάφη, καθώς και για «λαμπρές» νίκες που θα τους προσφέρουν δόξα και υστεροφημία. Οι ισχυροί κάθε κοινωνίας θεωρούν τον πόλεμο ως εύλογη και δεδομένη επιλογή προκειμένου να επιβάλουν τη θέλησή τους και να επιτύχουν όσα επιδιώκουν, χωρίς, ωστόσο, να λαμβάνουν υπόψη τους το κόστος που έχει μια πολεμική αναμέτρηση στη ζωή των φτωχών ανθρώπων.
Έτσι, ενώ το τέλος κάθε πολέμου επισφραγίζεται θεωρητικά με τη νίκη κάποιας πλευράς, στην πραγματικότητα η νίκη -και τα οφέλη αυτής- αφορούν μόνο τους ισχυρούς και τους πλούσιους, εφόσον οι φτωχοί είτε βρίσκονται στη μεριά των νικητών είτε στη μεριά των νικημένων, βιώνουν μόνο την πείνα, την ανέχεια και την εξαθλίωση. Το κόστος του πολέμου, τόσο σε οικονομικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο ανθρώπινων απωλειών, βαρύνει τους φτωχούς πολίτες των αντιμαχόμενων παρατάξεων. Οι φτωχοί είναι αυτοί που θα θυσιάσουν τη ζωή τους στο πεδίο της μάχης κι αντιστοίχως οι φτωχοί είναι αυτοί που θα έρθουν αντιμέτωποι με τις δυσκολίες ανεφοδιασμού και τις ελλείψεις τροφίμων που θα επιφέρει η αναταραχή στις παραγωγικές διαδικασίες κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Ο φτωχός λαός ακόμη κι αν ανήκει στη μεριά των νικητών δεν πρόκειται να απολαύσει άμεσα ούτε σε μεγάλο βαθμό τα όποια οφέλη της νίκης. Ό,τι αναλογεί στους φτωχούς είναι ο θρήνος για τα χαμένα τους παιδιά, η εξαθλίωση λόγω των οικονομικών δυσλειτουργιών που επιφέρει ο πόλεμος και, φυσικά, η πείνα και το άγχος για την καθημερινή τους επιβίωση. Τη στιγμή ακριβώς που οι ισχυροί θα μετρούν με ευχαρίστηση τα κέρδη που τους χάρισε η νέα τους νίκη, οι φτωχοί πολίτες θα μετρούν με πόνο τις νέες οδυνηρές θυσίες που αναγκάστηκαν να κάνουν και το πλήθος των παιδιών τους που χρειάστηκε να θάψουν προκειμένου να επιτευχθεί η «νίκη» αυτή.
Υπ’ αυτή την έννοια ο πόλεμος έχει κέρδη -αν πράγματι έχει- μόνο για τους ισχυρούς. Οι φτωχοί άνθρωποι σ’ όποια μεριά κι αν βρεθούν είναι πάντοτε χαμένοι, αφού με το δικό τους αίμα και με το δικό τους πόνο κερδίζεται η κάθε μάχη και κρίνεται η έκβαση του πολέμου.

Γλωσσικές Ασκήσεις Γυμνασίου [Κλίση Επιθέτων]

Κωνσταντίνος Μάντης | Best Blogger Tips
Print Friendly and PDF
Katharina Jung

Γλωσσικές Ασκήσεις Γυμνασίου [Κλίση Επιθέτων]

1. Να συμπληρώσετε τα κενά με τον κατάλληλο τύπο των επιθέτων που δίνονται ακολούθως: 

συνεχής, πλατύς, πολύς, ιδεώδης, στοιχειώδης, διεθνής, ανεπιτυχής, δαιδαλώδης 

1. Κατάφερε να τους συμφιλιώσει ύστερα από πολλές................................... προσπάθειες.
2. Το άρθρο έχει σκοπό να σας ενημερώσει για τη λειτουργία της............................ Νεανικής Βιβλιοθήκης του Μονάχου.
3. Ύστερα από................... σκέψη αποφάσισε να φύγει.
4. Η συνεννόηση ήταν αποτέλεσμα............................. και αμοιβαίου ενδιαφέροντος.
5. Οι δρόμοι της πόλης μας είναι...........................
6. Είναι καταπληκτική η εντύπωση που προκαλεί το............................ κτήριο.
7. Δεν έδειχνε απέναντί του ούτε το.................................. σεβασμό.
8. Οι συνθήκες εργασίας σ’ αυτή την επιχείρηση είναι..........................

2. Να συμπληρώσετε τις φράσεις με τους κατάλληλους τύπους των λέξεων που βρίσκονται στην παρένθεση.

1. Δεν αντέχω τη............................................................... (συνεχής πίεση).
2. Ορισμένα κράτη δε σέβονται τους................................................ (διεθνής κανόνας) δικαίου.
3. Ορισμένες ομάδες είναι πολύ...................................... (δημοφιλής).
4. Έκανε έκκληση για................................................... (αρραγής ενότητα).
5. Παρακολούθησε τη διάλεξη του................................................ (διαπρεπής αρχαιολόγος).
6. Δεν γνωρίζω το............................... (ακριβής) έτος της γέννησής του.
7. Οι μαθητές επισκέφτηκαν διάφορα................................................... (ευαγές ίδρυμα).
8. Χαθήκαμε στους................................................. (δαιδαλώδης δρόμος) της πόλης.
9. Ήμασταν μάρτυρες του πιο...................................................... (ειδεχθές έγκλημα).
10. Το Υπουργείο Γεωργίας ανέθεσε στα δασαρχεία την εκμετάλλευση των.......................................................... (δασώδης περιοχή).

3. Να γράψετε τα ονοματικά σύνολα στην ίδια πτώση του άλλου αριθμού.

1. τον ευσεβή άνθρωπο ...................................................................................
2. τους νομοταγείς πολίτες .............................................................................
3. των προσεχών εβδομάδων .........................................................................
4. των αναιδών ανθρώπων .............................................................................
5. το αειθαλές δέντρο ....................................................................................
6. των επικερδών επαγγελμάτων ...................................................................
7. τη συνεχή φροντίδα ...................................................................................
8. τα ακριβή στοιχεία .....................................................................................
9. του επιεικούς μέτρου .................................................................................
10. τη μεγαλοπρεπή είσοδο ..........................................................................

4. Να συμπληρώσετε τις φράσεις με τους κατάλληλους τύπους του επιθέτου ο πολύς, η πολλή, το πολύ.

1. Καταβάλαμε......................... προσπάθεια, για να επιτύχουμε.
2. ....................... λόγος γίνεται τελευταία για την έξαρση της εγκληματικότητας.
3. Δε μου αρέσει ο ......................... θόρυβος και η ...................... φασαρία.
4. Υποδέχτηκαν την πρότασή μου με ..................... ενθουσιασμό.
5. Χρειάζεται ............................... προσοχή, όταν περνάμε το δρόμο.
6. Στην αφετηρία είχαν συγκεντρωθεί ............................. δρομείς.
7. Άλλα ζώα είναι συνηθισμένα στο .................. κρύο και άλλα στην ................ ζέστη.
8. ................... γυναίκες είναι πιο ευσυνείδητες στη δουλειά τους από................. άνδρες.
9. Η συμπεριφορά ....................... ανθρώπων είναι απαράδεκτη.
10. Κατάφερε να αναδειχτεί με ..................... μόχθο.

5. Τονίστε τις λέξεις στις φράσεις που ακολουθούν:

1. σκεψεις επιτηδειων ανθρωπων
2. αποτελεσματα αδεξιων χειρισμων
3. επιδομα για τους ανεργους
4. κινδυνος παγκοσμιου πολεμου
5. το δικαιο του ισχυροτερου
6. η φροντιδα του αρρωστου παιδιου
7. η εξεταση του αρρωστου
8. επιδομα ανηλικων εργαζομενων
9. η εκμεταλλευση των ανηλικων
10. ο φοβος του αγνωστου
11. οι θεσεις των επισημων προσωπων

6. Το καθένα από τα επίθετα που βρίσκονται μέσα στην παρένθεση ταιριάζει σε τρία ουσιαστικά διαφορετικού γένους. Να συμπληρώσετε τα κενά.

(αρχαίος, γελοίος, γενναίος, βαθύς, πλατύς, θαλασσής, διεθνής)

.................. οργανισμός        ....................... χάντρα           .................. αεροδρόμιο
................... ίσκιος                 ..................... κουβέρτα         .................... ποτάμι
................... στρατιώτης        ..................... χαράδρα          ................... παιδί
.................. πολιτισμός          .................... αμφίεση            .................. υποκείμενο
................... άνθρωπος          .................... απόφαση          ................... θέατρο
.................. ορίζοντας           .................... θρησκεία          .................... μέτωπο
.................. ουρανός              .................... αναγνώριση     ................... πουκάμισο

7. Να σχηματίσετε τα τρία γένη των επιθέτων που βρίσκονται στο παρακάτω κείμενο:

Έχω για του παιδιού το νου μια ιδέα κάπως διαφορετική από άλλους. Πιστεύω πως το μυαλό του μπορεί να χωνέψει τροφή πιο λεπτή και πιο βαθιά κι απ’ όση συνηθίζουμε να του προσφέρουμε. Μέσα στο μικρόκοσμο της ψυχής του γίνονται πράγματα πιο πολλά κι απ’ όσα φαντάζονται του κόσμου οι ψυχολόγοι. Οι πιο μεγάλοι άνθρωποι μου φαίνεται πως είν’ εκείνοι που από τα πρώτα χρόνια τους γρικούσανε κουβέντες και αναστρεφότανε με ιδέες πιο ψηλές από το παιδιακίσιο το μπόι τους.

Κωστής Παλαμάς

αρσενικό                             θηλυκό                                 ουδέτερο

8. Να συμπληρώσετε τα υπόλοιπα γένη των ακόλουθων επιθέτων:
το γερό, ο λείος, το στερεό, η βέβαιη, ο αραιός, το παμπάλαιο, ο ζηλιάρης, η γυναικεία, ο σκούρος, το γνωστικό, η πορτοκαλιά, ο πεισματάρης, το φαρδύ, ο χρυσαφής, ο ανοιχτομάτης, ο πολυλογάς, η θαλασσιά, η πλατιά.

9. Να προσθέσετε το γράμμα ή τα γράμματα που λείπουν:

χάρτ...νος       ξύλ...νος                     πυθαγόρ...ος
σάπ...ος          αλληλέγγ...ος            όμ...ος
τέλ...ος           αντικρ...νος               άδ...ος
υγι...νός          ομών...μος                  επίσ...μος
κυκλώπ...ος   βόρ...ος                      βραδ...νός
έτ...μος           νόστ...μος                   φρόν...μος
σκοτ...νός       μακρ...νός                  πρόθ...μος

10. Να συμπληρώσετε τα κενά με τα γράμματα που λείπουν.

ενάμ...σ...ς μήνας
τριάμ...σ... μέτρα
τεσσερ...μ...σ... ώρες
οχτώμ...σ... χρονών
ενάμ...σ... χιλιόμετρο
τρεισ...μ...σ... μήνες
μιάμ...σ... σελίδα
μιάμ...σ...ς ώρας

[Από το βιβλίο «Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο: Γλωσσικές Ασκήσεις», του ΟΕΔΒ]

Απαντήσεις Ασκήσεων

1. Να συμπληρώσετε τα κενά με τον κατάλληλο τύπο των επιθέτων που δίνονται ακολούθως:

συνεχής, πλατύς, πολύς, ιδεώδης, στοιχειώδης, διεθνής, ανεπιτυχής, δαιδαλώδης
1. Κατάφερε να τους συμφιλιώσει ύστερα από πολλές ανεπιτυχείς προσπάθειες.
2. Το άρθρο έχει σκοπό να σας ενημερώσει για τη λειτουργία της Διεθνούς Νεανικής Βιβλιοθήκης του Μονάχου.
3. Ύστερα από πολλή σκέψη αποφάσισε να φύγει.
4. Η συνεννόηση ήταν αποτέλεσμα συνεχούς και αμοιβαίου ενδιαφέροντος.
5. Οι δρόμοι της πόλης μας είναι πλατιοί.
6. Είναι καταπληκτική η εντύπωση που προκαλεί το δαιδαλώδες κτήριο.
7. Δεν έδειχνε απέναντί του ούτε το στοιχειώδη σεβασμό.
8. Οι συνθήκες εργασίας σ’ αυτή την επιχείρηση είναι ιδεώδεις.

2. Να συμπληρώσετε τις φράσεις με τους κατάλληλους τύπους των λέξεων που βρίσκονται στην παρένθεση.

1. Δεν αντέχω τη συνεχή πίεση (συνεχής πίεση).
2. Ορισμένα κράτη δε σέβονται τους διεθνείς κανόνες (διεθνής κανόνας) δικαίου.
3. Ορισμένες ομάδες είναι πολύ δημοφιλείς (δημοφιλής).
4. Έκανε έκκληση για αρραγή ενότητα (αρραγής ενότητα).
5. Παρακολούθησε τη διάλεξη του διαπρεπούς αρχαιολόγου (διαπρεπής αρχαιολόγος).
6. Δεν γνωρίζω το ακριβές (ακριβής) έτος της γέννησής του.
7. Οι μαθητές επισκέφτηκαν διάφορα ευαγή ιδρύματα (ευαγές ίδρυμα).
8. Χαθήκαμε στους δαιδαλώδεις δρόμους (δαιδαλώδης δρόμος) της πόλης.
9. Ήμασταν μάρτυρες του πιο ειδεχθούς εγκλήματος (ειδεχθές έγκλημα).
10. Το Υπουργείο Γεωργίας ανέθεσε στα δασαρχεία την εκμετάλλευση των δασωδών περιοχών (δασώδης περιοχή).

αρραγής: αυτός που δεν ραγίζει, που δεν θρυμματίζεται / (μτφ) αυτός που χαρακτηρίζεται από σταθερότητα, από αδιάσπαστη ενότητα.
ευαγής: αυτός που χαρακτηρίζεται από ηθική αγνότητα και καθαρότητα / ευαγές ίδρυμα: αυτό που έχει ιδρυθεί και λειτουργεί για ευσεβείς και φιλανθρωπικούς σκοπού.
ειδεχθής: αυτός που είναι αποκρουστικός στην όψη και τη θέα, αυτός που προκαλεί αηδία και αποτροπιασμό.

3. Να γράψετε τα ονοματικά σύνολα στην ίδια πτώση του άλλου αριθμού.

1. τον ευσεβή άνθρωπο / τους ευσεβείς ανθρώπους
2. τους νομοταγείς πολίτες / τον νομοταγή πολίτη
3. των προσεχών εβδομάδων / της προσεχούς εβδομάδας
4. των αναιδών ανθρώπων / του αναιδούς ανθρώπου
5. το αειθαλές δέντρο / τα αειθαλή δέντρα
6. των επικερδών επαγγελμάτων / του επικερδούς επαγγέλματος
7. τη συνεχή φροντίδα / τις συνεχείς φροντίδες
8. τα ακριβή στοιχεία / το ακριβές στοιχείο
9. του επιεικούς μέτρου / των επιεικών μέτρων
10. τη μεγαλοπρεπή είσοδο / τις μεγαλοπρεπείς εισόδους

4. Να συμπληρώσετε τις φράσεις με τους κατάλληλους τύπους του επιθέτου ο πολύς, η πολλή, το πολύ.

1. Καταβάλαμε πολλή προσπάθεια, για να επιτύχουμε.
2. Πολύς λόγος γίνεται τελευταία για την έξαρση της εγκληματικότητας.
3. Δε μου αρέσει ο πολύς θόρυβος και η πολλή φασαρία.
4. Υποδέχτηκαν την πρότασή μου με πολύ ενθουσιασμό.
5. Χρειάζεται πολλή προσοχή, όταν περνάμε το δρόμο.
6. Στην αφετηρία είχαν συγκεντρωθεί πολλοί δρομείς.
7. Άλλα ζώα είναι συνηθισμένα στο πολύ κρύο και άλλα στην πολλή ζέστη.
8. Πολλές γυναίκες είναι πιο ευσυνείδητες στη δουλειά τους από πολλούς άνδρες.
9. Η συμπεριφορά πολλών ανθρώπων είναι απαράδεκτη.
10. Κατάφερε να αναδειχτεί με πολύ μόχθο.

5. Τονίστε τις λέξεις στις φράσεις που ακολουθούν:

1. σκέψεις επιτήδειων ανθρώπων
2. αποτελέσματα αδέξιων χειρισμών
3. επίδομα για τους ανέργους
4. κίνδυνος παγκόσμιου πολέμου
5. το δίκαιο του ισχυρότερου
6. η φροντίδα του άρρωστου παιδιού
7. η εξέταση του αρρώστου
8. επίδομα ανήλικων εργαζομένων
9. η εκμετάλλευση των ανηλίκων
10. ο φόβος του αγνώστου
11. οι θέσεις των επίσημων προσώπων

6. Το καθένα από τα επίθετα που βρίσκονται μέσα στην παρένθεση ταιριάζει σε τρία ουσιαστικά διαφορετικού γένους. Να συμπληρώσετε τα κενά.

(αρχαίος, γελοίος, γενναίος, βαθύς, πλατύς, θαλασσής, διεθνής)

διεθνής οργανισμός           θαλασσιά χάντρα             διεθνές αεροδρόμιο
βαθύς ίσκιος                        πλατιά κουβέρτα                βαθύ ποτάμι
γενναίος στρατιώτης         βαθιά χαράδρα                   γενναίο παιδί
αρχαίος πολιτισμός           γελοία αμφίεση                   γελοίο υποκείμενο
γελοίος άνθρωπος             γενναία απόφαση              αρχαίο θέατρο
πλατύς ορίζοντας               αρχαία θρησκεία                πλατύ μέτωπο
θαλασσής ουρανός           διεθνής αναγνώριση          θαλασσί πουκάμισο

7. Να σχηματίσετε τα τρία γένη των επιθέτων που βρίσκονται στο παρακάτω κείμενο:

Έχω για του παιδιού το νου μια ιδέα κάπως διαφορετική από άλλους. Πιστεύω πως το μυαλό του μπορεί να χωνέψει τροφή πιο λεπτή και πιο βαθιά κι απ’ όση συνηθίζουμε να του προσφέρουμε. Μέσα στο μικρόκοσμο της ψυχής του γίνονται πράγματα πιο πολλά κι απ’ όσα φαντάζονται του κόσμου οι ψυχολόγοι. Οι πιο μεγάλοι άνθρωποι μου φαίνεται πως είν’ εκείνοι που από τα πρώτα χρόνια τους γρικούσανε κουβέντες και αναστρεφότανε με ιδέες πιο ψηλές από το παιδιακίσιο το μπόι τους.

Κωστής Παλαμάς

αρσενικό                             θηλυκό                                 ουδέτερο
ο διαφορετικός                    η διαφορετική                      το διαφορετικό
ο λεπτός                                 η λεπτή                                  το λεπτό
ο βαθύς                                  η βαθιά                                  το βαθύ
ο πολύς                                  η πολλή                                  το πολύ
ο μεγάλος                              η μεγάλη                                το μεγάλο
ο πρώτος                                η πρώτη                                 το πρώτο
ο ψηλός                                  η ψηλή                                   το ψηλό
ο παιδιακίσιος                      η παιδιακίσια                       το παιδιακίσιο

8. Να συμπληρώσετε τα υπόλοιπα γένη των ακόλουθων επιθέτων:
το γερό, ο λείος, το στερεό, η βέβαιη, ο αραιός, το παμπάλαιο, ο ζηλιάρης, η γυναικεία, ο σκούρος, το γνωστικό, η πορτοκαλιά, ο πεισματάρης, το φαρδύ, ο χρυσαφής, ο ανοιχτομάτης, ο πολυλογάς, η θαλασσιά, η πλατιά.

αρσενικό                             θηλυκό                                 ουδέτερο
ο γερός                                   η γερή                                    το γερό
ο λείος                                    η λεία                                     το λείο
ο στερεός                               η στερεή                                το στερεό
ο βέβαιος                               η βέβαιη                                το βέβαιο
ο αραιός                                η αραιή                                  το αραιό
ο παμπάλαιος                       η παμπάλαιη                         το παμπάλαιο
ο ζηλιάρης                             η ζηλιάρα                              το ζηλιάρικο
ο γυναικείος                         η γυναικεία                           το γυναικείο
ο σκούρος                              η σκούρα                               το σκούρο
ο γνωστικός                           η γνωστική                            το γνωστικό
ο πορτοκαλής                       η πορτοκαλιά                       το πορτοκαλί
ο πεισματάρης                      η πεισματάρα                       το πεισματάρικο
ο φαρδύς                               η φαρδιά                               το φαρδύ
ο χρυσαφής                           η χρυσαφιά                           το χρυσαφί
ο ανοιχτομάτης                    η ανοιχτομάτα                      το ανοιχτομάτικο
ο πολυλογάς                         η πολυλογού                         (το πολυλογάδικο)
ο θαλασσής                           η θαλασσιά                           το θαλασσί
ο πλατύς                                η πλατιά                                το πλατύ  

9. Να προσθέσετε το γράμμα ή τα γράμματα που λείπουν:

χάρτινος        ξύλινος                       πυθαγόρειος
σάπιος           αλληλέγγυος             όμοιος
τέλειος           αντικρινός                 άδειος
υγιεινός         ομώνυμος                  επίσημος
κυκλώπειος  βόρειος                      βραδινός
έτοιμος          νόστιμος                    φρόνιμος
σκοτεινός      μακρινός                   πρόθυμος

10. Να συμπληρώσετε τα κενά με τα γράμματα που λείπουν.

ενάμισης μήνας
τριάμισι μέτρα
τεσσεράμισι ώρες
οχτώμισι χρονών
ενάμισι χιλιόμετρο
τρεισήμισι μήνες
μιάμιση σελίδα
μιάμισης ώρας

Γράφουμε: ο ενάμισης (χρόνος) – του ενάμιση (χρόνου) – τον ενάμιση χρόνο – η μιάμιση (ώρα) – της μιάμισης (ώρας) – τη μιάμιση (ώρα) – το ενάμισι (λεπτό) – του ενάμισι (λεπτού) – το ενάμισι (λεπτό) (πληθυντικός δεν υπάρχει). Κατ’ αυτό τον τρόπο εντάσσουμε το ενάμισης στην κλίση των επιθέτων του τύπου -ής, -ιά, -ί (σταχτής, σταχτιά, σταχτί), μολονότι διαφέρει στην προέλευσή του και στο θηλυκό (μιάμιση).
Σύμφωνα με το ουδέτερο ενάμισι, γράφονται και «κλίνονται» (στην πραγματικότητα είναι άκλιτα) σε –ήμισι και –μισι οι τύποι του πληθυντικού (δεν έχουν ενικό) όλων των άλλων αριθμητικών: δυόμισι μήνες, δυόμισι μέρες, δυόμισι κιλά, τρεισήμισι αιώνες, τρεισήμισι ώρες, τρεισήμισι κιλά.  
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Λατινικά Γ ΛυκείουΘεωρία - Ασκήσεις Συντακτικού - Γραμματική

X